Valkerij is als verliefdheid op een onbereikbare godin. Je doet alles om haar te behagen, zodat ze je gezelschap tolereert en om je heen blijft cirkelen. Maar ze kan zonder je, blijft altijd onredelijk en alle fouten liggen aan jou. Als aan de grond genagelde man blijf je toch een beetje onbeholpen toekijken, hoe ze met speels gemak het luchtruim beheerst. Niet slapend op je handschoen met haar kop in de veren, maar daar in de lucht is haar ware thuis, waarop haar hele lichaam is afgesteld.

Het dreigende silhouet van een jagende valk
…veroorzaakte bij mij van jongsaf een chemische reactie, een mengsel van adrenaline en gelukshormoon. Het is opwinding in een andere dimensie, dan bij een dame, die je in haar ogen laat zwemmen, gedrogeerd in een bad van vrouwelijkheid. Toch beleef ik bij deze natuursensatie een vorm van eros en agape ineen. Want je zou met de valk willen versmelten, volgt haar vliegbewegingen in de lucht alsof je zelf kunt spelen met de luchtstromingen. Alsof ze je totem is, een gestalte uit een vorig leven.

Als ik kon vliegen, ik zou zweven, de banaliteit ontstijgen, de kloof tussen droom en werkelijkheid in 2 slagen overbrugd.

Valkerij kun je naar mijn mening dus alleen beoefenen als levenswijze, niet als ‘hobby’ die je ‘er bij’doet als vorm van amusement. Valkerij is dan ook niet van deze tijd, waarbij ieder aspect van menselijk leven verplat is tot amusement en vluchtigheid. ‘het moet wel leuk zijn, en ‘ik heb ook nog een leven hoor’…

Juist in deze postmoderne wereld is valkerij een manier om met een totaal ander zelfstandig wezen als spiegel, te ontsnappen aan een plastic werkelijkheid, die waarachtig pretendeert te zijn. Je bent geen valk, die haar vleugels kan uitslaan en vluchten naar het gat in de hemel. Maar valk en verbeelding werken wel samen als partner om alledaagse waan in perspectief te plaatsen.

Waar internet al niet goed voor is. Dankzij mijn valkerijverleden en de vele artikelen en foto’s die ik hierover schreef, weet Google de site te vinden en word ik gebeld door geinteresseerden. Of door iemand die zijn vogel kwijt is.

Imprint ontsnapt
Een Fries belde vanwege zijn ontsnapte imprint-buizerd vlakbij Drachten. Dat is een mekkeraar die meteen op mensen afvliegt om te bedelen om voer en dus géén valkeniersvogel. Deze zou door iemand zijn gevangen en meegenomen volgens de buren. Volgens beller waren de papieren van de vogel en ringen in orde: het zou een legale buizerd zijn. Nu zijn er twee opties wat de meenemer betreft:

- Een andere roofvogelhouder (geen valkenier, want wat moet een valkenier nu met een buizerd) heeft hem meegenomen en houdt hem bij zich

- Een afgezant van een dierenasiel, aangesloten bij het VOND.

Zelf adviseerde ik optie 2
Wat dan niet helpt, is het asiel bellen en vragen of ze je buizerd hebben gevonden. Dat zullen ze nooit vertellen omdat ze anti-roofvogelhouderij zijn. Er circuleren dan ook weer petities op internet  die aanscherping bepleiten van de Flora en Faunawet, met een fokverbod op roofvogels en uilen.

Wat asielhouders vaak doen is de schoentjes van de binnengebrachte roofvogel afknippen, en de roofvogel als tijdelijk eigen bezit tentoonstellen voor bedrijfsuitjes en kinderklassen, en hem onder persaandacht loslaten.

(meer…)

Een nieuw boek, the Eaglewatchers is uit, en trok mijn aandacht omdat Keith Bildstein van Hawk Mountain Sanctuary een voorwoord geeft, samen met Britse valkerijdiva Jemima Parry Jones. Ik logeerde twee jaar geleden bij Bildstein op Hawk Mountain in Pennsylvania, en werd enorm aangestoken door hun praktische resultaatgerichte benadering van natuurbescherming.

Bildstein combineert
.. wetenschap met het aansturen van jonge professionals wereldwijd. Een Armeen zet in zijn eigen land een project op, een Keniaan in Kenia. De lijnen blijven kort, en je vermijdt het kolonialen-effect: iemand die vanuit een hoofdkantoor in Zwitserland meent te kunnen zeggen hoe het ergens in Uganda werken moet.
Hawk Mountain leidt talent op uit belangrijke roofvogellanden, die bekend zijn met de situatie daar. Het centrum ondersteunt deze mensen met kennis bij het opzetten van kleinschalige beschermingsprojecten, mét resultaat zonder veel overhead. ‘The Eaglewatchers’biedt 24 essays van mensen over de hele wereld, die berichten over hun veldervaringen, hangend aan beklimmersgereedschap, boven in een boom en altijd met die ene fascinatie: arenden. Wie ooit door een vliegende steenarend is begluurd, en zijn ogen zag knipperen weet wat ik bedoel.

Jemima
....is nu weer directrice van het National Birds of Prey Centre in Newent waar ik alweer 5 jaar geleden verbleef, om een verhaaltje voor het NRC te maken. Voor valkeniers behoeft zij geen uitleg. ‘The dog does not bite, but mrs Parry Jones does’, is het waarschuwingsbord bij het NBPC staat. Het is aardig dat deze twee mensen hun krachten hier combineren, vanuit een andere hoek maar met de zelfde liefde.

John Baker
Daarnaast is ook John Baker’s klassieker ‘the Peregrine nu in het Nederlands verschenen. Maar dit literaire valkenwerk, dat speelt aan de Britse oostkust moet je in het Engels lezen.

Als smurf zag ik ooit een ansichtkaart van een slechtvalk, en daar bleef ik een kwartier naar staren, alsof het mijn totem was. Mijn lichaam uit een vorig leven, of een volgende als God mij dat toestaat.
Als ik kon vliegen, ik zou zweven, de banaliteit ontstijgen, de kloof tussen droom en werkelijkheid in twee slagen overbrugd. Dat is mijn valken-haiku.
Dat zelfde gevoel had ik overigens bij F16s, (niet voor niets door de fabrikant ‘Fighting Falcon’genoemd), maar dat terzijde.

Aspirant
Als student in Wageningen kwam ik via een jaarverslag in het Jan Kopshuis in 1996 in contact met de valkeniersvereniging Jacoba van Beieren. Na de tweede brief (email deden we nog niet) kwam het antwoord en kon ik als aspirant beginnen aan een liefde die mij al sinds de kleutertijd bezighield: valken.

Uiteindelijk ben ik vele aspirantendagen en trainingen later niet actief verder gegaan: geen ruimte en tijd genoeg, oftewel andere prioriteiten. Velen die ook geen ruimte en tijd hadden, gingen wel verder en daar danken we nu de demovliegers aan, vogelhouders, kermisklanten die trouwringen aan laten vliegen met uilen en volierevalkeniers.

(meer…)

Valkeniers jagen meestal met een vrouwelijke valk, dat zijn de powergirls. De tarsels zijn veel lichter en dus een beetje een mietje, ze vangen kleinere prooien. Wel zijn ze taai en wendbaarder in de vlucht.
De liefde voor een valk is als bij een onbereikbare vrouw: je kunt haar adoreren maar wederzijds zal die liefde nooit zijn en je zult nooit werkelijk tot haar doordringen.

In de tijd dat ik meewerkte aan valkenierstijdschrift De Loer vond ik bij veel valkeniers een opvallende overeenkomst, tussen de manier waarop zij hun vrouwen en hun valk bejegenen. De vrouw ondervindt serieuze concurrentie van de valk. Maar het kan natuurlijk altijd een stapje verder.

Tijdens een zoektocht naar nieuwe valkerijwebsites en foto’s stuitte ik op Erotic falconry, dat deze dubieuze relatie op een volgens mij humoristisch bedoelde manier verwoordt. Zoals bij de mannetjesvalk die als contactadvertentie heeft ‘a women who for once in her life will shut up’.
Wat de relatie mens-vogel in valkerij betreft: deze is uniek omdat het geen aanhankelijkheidsrelatie is. Je moet het dier respecteren in zijn wildheid, je kunt er geen surrogaatmens van maken. Nogal een verschil met de knuffelrelatie die vele huisdierbezitters aangaan.

De fervente valkenier en powergirl pur sang Jacoba van Beieren leefde de laatste jaren van haar korte maar woelige leven begin vijftiende eeuw in Slot Teylingen. Kunstenaar Jeroen Spijker maakt nu een beeld van haar als valkenier. Dat komt op de voorhof, de plaats waar de valken tijdens hun training vroeger wenden aan mensen en van waaruit de jachtpartij vertrok.

Spijker benaderde me met verzoek om valkerij-informatie, omdat ik vroeger het valkeniersvakblad De Loer vulde met foto’s en artikelen. Ik was leerling-valkenier bij, jawel Valkerij-equipage Jacoba van Beieren.
Hier kunt u een reportage downloaden over het valkerijerfgoed in de Lage Landen, met deze aflevering Jacoba van Beieren.

(meer…)