Afgelopen week was het debat na de Kolenwet van Kees Vendrik in de Tweede Kamer. Vendrik bepleit een kolentaks op energieverbruik, die dan later ergens verdampt in uitkeringen, zoals het gros van ons aardgasgeld. En die last komt later weer als verhoging in de energieprijs naar burgers terug. Dat energielasten gaan stijgen is onvermijdelijk. Maar doe het dan volgens de lijn die de eerder op dit blog beschreven Hartwell-paper bepleit.

Offgrid
Het is maar een brainwave, ik ben geen econoom en heb me alleen in het autarkievraagstuk verdiept voor De INgenieur. Ik voorspel namelijk blackouts, torenhoge energieprijzen en bedrijven die hun lasten verder afwentelen op overheid en consument. Er is jarenlang bespaard op het centrale netonderhoud, om toch winsten te kunnen maken op energie. Dat wreekt zich straks, zeker nu alle geld op is.
Vandaar dat het steeds meer loont om offgrid te gaan, meer decentrale voorzieningen aan te gaan. Al zal autarkie zoals in het Oostenrijkse stadje Gussing altijd wel een utopie blijven. Dan moeten we de hele Veluwe in de kachel doen.

Can do coalture
Zelf nieuwe technologie hebben, daar draait het hoe dan ook om. Maak er dus geen zinloze kolentaks van: richt vgl de BSIK-gelden een kolenfonds op van dat direct naar onderzoek in schone technologie gaat, waarbij je op een rechtvaardige manier de geografie van Nederland te gelde maakt. Kevin Rudd deed dat in Australie ook met de mijnbouwbedrijven, en zo vloeide kapitaal richting volk dat anders richting CEO’s verdween. Het land heeft nu, ook mede door conservatief bankieren relatief weinig schulden.

(meer…)

Foto Nationaal Landschap Hoekse Waard. ...Platte roofbouw op hulpbronnen is altijd slecht, maar er bestaat ook zoiets als positieve menselijke invloed op de aarde.

‘Een optimist is een slecht geïnformeerde pessimist’, zo stelde cabaretier Theo Maassen al eens. Zelf ben ik ook vaak geneigd om ‘positief denken’te beschouwen als jezelf voor de gek houden.
Stel, je hebt een abonnement op Vodafone Mobiel Internet. Ookal wend je alle positieve denkkracht aan, de verbinding hapert. Terwijl je wel plotsling verbinding krijgt als je denkt ‘hij zal het wel niet doen’. De kwaliteit hangt kortom af van de techniek, niet van je gedachten. Pas als je de techniek verbetert, gaat de verbinding vloeiend.

Paradijsmythe
Je moet dus handelen naar feiten, niet naar mythes, marketing en geloof. Dankzij deze skepsis ben ik juist optimistischer over het leven op aarde, dan de robuuste bureauecologen van het Planbureau voor de Leefomgeving, nationaal klimaatalarmist Arnold van Vliet en VN-bureaucraten. Die voorspellen jaarlijks tijdens de komkommertijd weer de ondergang van de wereld, waarna ze een radicale omwenteling in levensstijl bepleiten. Nergens voor nodig, en zulke bezweringen werken maar averechts omdat ze aandacht afleiden van oplosbare problemen.

Westhofflezing
Ook op de Westhofflezing afgelopen donderdag in Nijmegen bleek nog eens, dat gematigd optimisme best mogelijk is, als je maar de juiste problemen benoemt en niet vasthoudt aan paradijsmythes.

(meer…)

Toegangspoort tot woeste waterzieke grond, van onnut voor den mensch

Jac P. Thijsse wees de Nederlanders een eeuw geleden op de waarde van natuur om wille van zichzelf. Wanneer je naar details keek, kennis opdeed zág je meer, kon je meer genieten dan wanneer je de natuur voorbij-Nordic Walkte als groenig decor.
Maar in Trouw kunnen we lezen dat die visie hopeloos achterhaald is. Annemieke van Mispelaar van adviesbureau Buiten lispelt hier een opinie die je steeds vaker hoort:

‘Veel campings en recreatieterreinen liggen in de natuur. Logisch: het gaat om plekken waar wij in onze vrije tijd graag willen doorbrengen. Sterker nog: de natuurbescherming ontleent haar bestaansrecht aan het gegeven dat we zo genieten als we in de natuur zijn.
Toch hebben bedrijven die daarvoor voorzieningen aanbieden het moeilijk. Door de ligging in de ecologische hoofdstructuur is vernieuwing, laat staan uitbreiding, zo goed als onmogelijk

Heil des volks
Ja, dat is waar, en nee, dat is niet waar. Alleen al op de Veluwe, ons grootste natuurgebied staan meer campings dan in heel Zwitserland. Dus hoe kun je dit nog beweren. Zo zijn we weer terug in de tijd dat de Nederlandsche arbeider kwiek en frisch gemutst den waterzieke en woeste gronden, deze plaatsen van onnut tot heil des volks maakt.

Waar in het natuuronderwijs is het misgegaan?

Butte de Lion, de door Willem 1 gebouwde piramide met grond van het slagveld bij Waterloo

Ook zin in een burgeroorlog? Bij de huidige organisatie van onze economie, en bevolkingsgrootte zou dure energie en energiebesparing, of het plotseling wegvallen van overvloedige fossiele energie daar voor kunnen zorgen. Die stelling klinkt wat extreem. En inderdaad, ik mag graag zaken wat gepeperd opschrijven en daar moet je tegen kunnen. Maar ik hoop dat je mijn redenering hieronder kunt/wilt volgen.

Piramide
In de natuur kan de biomassa, dus de hoeveelheid levend gewicht alleen groeien dankzij grote invoer van zonne-energie. Maar die groei van levend gewicht is meer evenwichtig, en je kunt de vorm voorstellen als bij een piramide. Neem de arctische oceaan in de zomer. Het gros van de toename in biomassa (levend gewicht) komt namelijk doordat het plankton, dat in reactie op zonlicht zichzelf gaat delen. Daarmee neemt het aantal ´zonnecellen´dus toe, en dus neemt de energieproductie enorm toe waarop andere trofische niveaus ( type consumentenlagen) kunnen meeliften.

IJsbeer
En dus groeit ook de massa aan planktonconsumenten, de grazers, en de grazers van deze grazers, kreeftjes, de grazers daarvan de vissen en de grazers van die vissen, de zeehonden, en hun grazers, de ijsberen en orca´s. Hoger op de pyramide neemt het aantal grazers af, omdat de hoeveelheid beschikbare energie afneemt/is opgesoupeerd en vervlogen. Daarom zijn er dus minder ijsberen dan dat er plankton is. De ijsbeer is van nature relatief zeldzaam.

De organisatie van onze samenleving en economie kun je beschouwen als een omgekeerde pyramide.

(meer…)

Leven met een lagere impact op ander leven is best mogelijk

De bureaucratische groene alarmfabriek blijft op volle toeren draaien. Ik waarschuwde eerder al dat dit jaar de doem voor alle leven op aarde wordt verkondigd in NWT-magazine. En inderdaad bericht The Guardian dat er alweer een radicale omslag in onze levensstijl nodig is om de Biodiversiteit te redden.

Dit naar aanleiding van een donkergroen feestje van VN-bureaucraten en hun Biodiversiteitsjaar 2010. Dat wordt gevierd met alweer een nieuw onderzoek, dat de biologische variant van de Stern Review wordt genoemd. Die naam is een slecht teken, want onder serieuze economen als Richard Tol wordt dit activistendocument over klimaatverandering van Sir Nicholas Stern terzijde geschoven als onwetenschappelijk. De VN-bureaucraten ondergraven zo langzamerhand de geloofwaardigheid van ieder initiatief om beter met onze omgeving om te gaan, zie Climategate.

Zero impact
Leven op aarde zonder impact op andere diersoorten, dat lukt ook andere dieren niet. Maar als je in tijden van milieuzorg op zoek bent naar voorbeeldmensen met een lage Ecological Footprint, kun je inspiratie zoeken bij de woestijnvaders in de eerste eeuwen na Christus. Zij zonderden zich af in de Sinai, aten sprinkhanen, mediteerden en zij gedroegen zich als groene VN-modelburgers.
Zij vormden de inspiratie voor de Benedictijnse orde, waarvan wij bij de abdij Koningshoeven een vestiging hebben bij Tilburg. Het kan dus wel.

(meer…)

Het broedsucces van de zwarte stern lijdt sterk onder grauwe ganzen

De ene soort zijn opmars, is de andere soort zijn onheil. Dat is al sinds het begin van de wereld zo. Maar wat als je Natura 2000 doelen wilt halen, en één minder belangrijke soort verdringt de kwetsbaardere soort?
Mijn ecologentijdschrift De Levende Natuur bericht deze maand over onderzoek naar de teruggang van de zwarte stern, dankzij de opmars van grauwe ganzen. Ik ken de stern nog uit de tijd dat ik excursies gaf in het Naardermeer, vanuit de Visserij waar Thijsse ooit de Nedernatuurbescherming begon. Natuurmonumenten had vlotjes geplaatst waar deze sierlijke ‘moeraszwaluwen’ konden broeden. Vroeger broedden ze veel op krabbescheer, maar door eutrofiering is deze plantensoort teruggedrongen. Net als bij kerkuilen (95 procent zit in een nestkast) zijn ze nu afhankelijk van vlotjes

Stern Review
Het blijkt nu dat de grauwe gans de broedresultaten van zwarte sterns doet kelderen. Op dit moment broedt 95 procent van de zwarte sterns in West Nederland op vlonders, drijvende vlotjes. De ganzen gaan daar ’s nachts op zitten en doen de vlonders met nest, eieren en jongen in het water kelderen. Daar gaat weer vele tonnen investering in een betere zwarte sternenstand.

Zoals vaker zijn veel Nederlandse ecologen vervolgens huiverig om het enige en ultiem effectieve middel aan te raden: jacht op het dier waarvan we
a. meer dan genoeg van hebben
b. dat ook nog lekker smaakt, en waar vele jagers met plezier hun tijd aan wijden
Redt dus de zwarte stern en zijn kinderen, en eet u rond met ganzenpaté

(meer…)

Ik zie ook liever Carice als posterdier

In een eerdere blog schreef ik al over het gebrek aan nut voor natuur van een FSC-keurmerk in NL. Mijn voorbeeld in dwarsheid, collega Simon Rozendaal besteedt bij Elsevier middels een video aandacht aan een campagne van het Wereldnatuurfonds: consumenten zouden ‘duurzaam’tropisch hout moeten gebruiken. Met de prachtige Carice van Houten als posterdier zal dat ongetwijfeld bij mannelijke kijkers effect hebben.

Bureau-ecologen
Maar zoals de inmiddels naar Nederland gerepatrieerde bioloog en gepassioneerde natuurliefhebber Marc van Roosmalen al schreef, bestaat dat duurzaam gekapte tropischewoud nauwelijks. Iedere gekapte boom sleept velen in zijn val mee. Selectieve kap bestaat hier niet. Bovendien toonde Nepstad in Nature in 1998 al de effecten van houtkap in de Amazone op verdroging en bosbrand aan.

Het viel mij al vaker op dat mensen die met hun voeten in de praktijk van de natuur staan, altijd kritisch staan tegenover het WWF en andere fondsenwervende multinationals. Die bedrijven zijn beter in marketing dan effectieve bescherming, en vaak werken projecten averechts omdat WWF’ers te ver van de natuur staan, teveel vanachter een ver bureau willen regelen. Toch hebben dit soort clubs al een vinger in de pap bij ongeveer 11 procent van het aardoppervlak.

Graag wil ik u ook er op wijzen dat verschillende WWF’ers, nu werkzaam bij het Bureau Stroming ook zelf een handeltje voeren in ‘duurzaam hout’zoals Precious Woods van Arnold van Kreveld.

(meer…)

Ook in hoge Co2-oceanen groeide koraal bij de klippen op

Al eerder berichtte ik over de misleidende naam van ‘oceaanverzuring’die suggereert dat de oceaan zou verzuren, en schelpdieren in een bad van zuur zou oplossen.
Vandaag wil ik iets dieper op een aantal studies ingaan, die tonen dat de werkelijkheid niet zo simpel is als alarmisten beweren. En vervolgens bevestig ik dat oceaanfertilisatie verreweg de beste naam is voor deze ‘next new scare’, die juist een zegen is voor de productiviteit van oceanen, al zouden we hier en daar wat extra ijzer kunnen dumpen.

Gekweld door kwallen
Laat ik eerst even ingaan op de angst van mijn natuurkennis, de directeur van ECNC, Rob Wolters, al gaf hij zelf aan dat hij vooral vervuiling vreest. Bestaat de zee straks alleen uit kwallen? Het antwoord is natuurlijk NEEN, en Richardson, A.J. and M.J. Gibbons, “Are Jellyfish Increasing in Response to Ocean
Acidification?,” Limnology and Oceanography, v. 53, no. 5 (2008):2040-2045 heeft dat nog eens bevestigd. Dus wat moeten wetenschappers nog meer verzinnen om aandacht te genereren bij politici?

(meer…)

Blondine hakt zeedieren uit kalksteen in hoge Co2-oceaan

Voor de visserij is de nieuwe hype in de milieubeweging van belang: de oceaanverzuring.
Tijdens de hoorzitting voor 2de Kamerleden op 19 april noemde ook Bas van Geel uit ‘ons’kamp van sceptici het thema ‘oceaanverzuring’als bedreiging voor het leven in zee. Die opvatting kan hij niet helpen. Het komt doordat Van Geel is gebriefd door marien ecoloog en PR-adviseur Jan Boon, die internationaal fondsen werft voor het NIOZ. Boon schuwt bij die fondsenwerving de apocalyps niet.

Het NIOZ is deelnemer aan het in 2008 gestartte oceaanzuurprogramma EPOCA dat in 2012 afloopt. Je moet de impact van tot nu toe verspreide apocalyptische verhalen niet onderschatten. Een doorgaans vrij nuchtere kennis uit de natuurwereld, Rob Wolters van ECNC wees mij al op zijn angst voor een zee met enkel kwallen.

Dit spookbeeld..
..is direct afkomstig van de oceaanverzuringslobby die de mariene ecologie momenteel in haar greep heeft. Kwallen zouden organismen wegconcurreren die geen kalkskelet meer kunnen maken: CO2 is de boosdoener. Er heerst ook onder water één tunnelvisie: CO2 is slecht en dat is, ik kan het niet anders stellen, onzin.

Betere naam: Oceaanfertilisatie
De naam oceaanverzuring is misschien niet technisch helemaal onjuist, maar naar het publiek toe misleidend omdat de oceaan nooit zuur wordt maar basisch blijft, zelfs wanneer we alle bestaande fossiele brandstoffen verstoken. Ik stel daarom, met een beroep op deugdelijke wetenschap voor om de naam te veranderen in oceaanfertilisatie. Net als bij landplanten treedt namelijk ook in de oceaan een grootschalige CO2-bemesting op, die gunstig is voor de biomassa en de visserij.

(meer…)

Wildemanskruid, net weer herontdekt bij het Limburgse Miljoenenlijntje

‘Wie de natuur kan genieten heeft een schat dien hem de diepste ellende niet kan ontroven’

Aan het woord is hier een andere stamvader van de natuurbescherming, en dan vooral van de botanie: FW van Eeden, in zijn boekje uit 1886 getiteld ‘Onkruid’, dat ik nu lees. Het is zijn verslag van botanische zoektochten naar flora in de duinen bij Haarlem. Hier kwam de helft van de toen 1300 Nederlandse plantensoorten voor.
Met zijn wandelingen en vooral de manier waarop Van Eeden alle details beschreef inspireerde hij een hele generatie natuurbeschermers en botanici, waaronder Jac P Thijsse, maar ook de aartsvader van de plantensociologie Victor Westhoff. Over de erfenis van Westhoff heb ik zaterdag een verhaal in de wetenschapsbijlage van Het Parool.

Kennis en detail dus…
‘

De natuur is een boek. Sommigen doorbladeren het, bekijken gedachtenloos de prentjes en slaan het digt, anderen beproeven het te lezen.

(meer…)